 |
| പ്രൈമറി മാർക്കറ്റും സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റും: ലളിതമായ താരതമ്യം (Class 5) |
നമസ്കാരം, All4good-ന്റെ 'സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ് ഫ്രീ കോഴ്സ് മലയാളം' പരമ്പരയിലെ അഞ്ചാമത്തെ അധ്യായത്തിലേക്ക് ഏവർക്കും സ്വാഗതം. സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ യാത്രയിൽ വളരെ നിർണ്ണായകമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പാണ് നമ്മൾ ഇന്ന് നടത്തുന്നത്.
ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ വിഷയം സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റിലെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരവും എന്നാൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ രണ്ട് ആശയങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ്: പ്രൈമറി മാർക്കറ്റ് (Primary Market) അഥവാ IPO, കൂടാതെ സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റ് (Secondary Market) അഥവാ നമ്മൾ സാധാരണ വിളിക്കുന്ന ഷെയർ മാർക്കറ്റ്.
എവിടെയാണ് ഷെയർ ജനിക്കുന്നത്? എവിടെയാണ് അത് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്? ഓഹരി വിപണിയിൽ വില കൂടുന്നതും കുറയുന്നതും എങ്ങനെയാണ്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള ഉത്തരം ഈ ലേഖനത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും.
എന്താണ് ഫിനാൻഷ്യൽ മാർക്കറ്റ് (Financial Market)?
പ്രൈമറി, സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റുകളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതിന് മുൻപ്, നമ്മൾ വലിയ ചിത്രമായ 'ഫിനാൻഷ്യൽ മാർക്കറ്റിനെ' കുറിച്ച് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, പണം ആവശ്യമുള്ളവരും (Companies/Borrowers) പണം കൈവശമുള്ളവരും (Investors) കണ്ടുമുട്ടുന്ന സ്ഥലമാണ് ഫിനാൻഷ്യൽ മാർക്കറ്റ്.
നമ്മുടെ വിഷയമായ സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ് വരുന്നത് 'ക്യാപിറ്റൽ മാർക്കറ്റിൽ' ആണ്. ക്യാപിറ്റൽ മാർക്കറ്റിനെയാണ് നമ്മൾ വീണ്ടും പ്രൈമറി മാർക്കറ്റ് എന്നും സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റ് എന്നും തരംതിരിക്കുന്നത്.
1. പ്രൈമറി മാർക്കറ്റ് (Primary Market) - ഷെയറുകളുടെ ജനനം
പ്രൈമറി മാർക്കറ്റിനെ 'New Issue Market' എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. പുതിയ സെക്യൂരിറ്റികൾ (ഷെയറുകൾ, ബോണ്ടുകൾ) ആദ്യമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ഥലമാണിത്.
പ്രൈമറി മാർക്കറ്റിലെ പ്രധാന രീതികൾ:
- IPO (Initial Public Offering): ഒരു കമ്പനി ആദ്യമായി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഷെയറുകൾ വിൽക്കുന്നതിനെയാണ് IPO എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. എൽ.ഐ.സി (LIC) പോലെയുള്ള കമ്പനികൾ മാർക്കറ്റിൽ എത്തിയത് ഇങ്ങനെയാണ്.
- FPO (Follow-on Public Offer): ഇതിനകം ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത കമ്പനി വീണ്ടും പണം സമാഹരിക്കാനായി പുതിയ ഷെയറുകൾ ഇറക്കുന്ന രീതി.
- Rights Issue: നിലവിലുള്ള ഓഹരി ഉടമകൾക്ക് മാത്രം, വിപണി വിലയേക്കാൾ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ പുതിയ ഷെയറുകൾ നൽകുന്ന രീതി.
2. സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റ് (Secondary Market) - ഷെയറുകളുടെ കൈമാറ്റം
പ്രൈമറി മാർക്കറ്റിൽ ഇഷ്യൂ ചെയ്ത ഷെയറുകൾ പിന്നീട് വാങ്ങുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ഥലമാണ് സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റ്. ഇതിനെയാണ് നമ്മൾ 'സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ്' (NSE/BSE) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഇവിടെ കമ്പനിക്ക് യാതൊരു പങ്കുമില്ല. ഒരു നിക്ഷേപകൻ മറ്റൊരു നിക്ഷേപകന് ഷെയർ വിൽക്കുന്നു. ഇവിടെ വില നിശ്ചയിക്കുന്നത് കമ്പനിയല്ല, മറിച്ച് ഡിമാൻഡ് ആൻഡ് സപ്ലൈ (Demand and Supply) ആണ്.
ഉദാഹരണം: കാർ ഷോറൂം vs യൂസ്ഡ് കാർ മാർക്കറ്റ്
ഈ രണ്ട് മാർക്കറ്റുകളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കാൻ ഏറ്റവും എളുപ്പം ഒരു കാർ വാങ്ങുന്ന ഉദാഹരണമാണ്.
ഉദാഹരണം 1: പ്രൈമറി മാർക്കറ്റ് (Car Showroom)
നിങ്ങൾ ഷോറൂമിൽ പോയി ഒരു പുതിയ കാർ വാങ്ങുന്നു. നിങ്ങൾ പണം നൽകുന്നത് നേരിട്ട് കമ്പനിക്കാണ്. കാറിന്റെ വില കമ്പനി നിശ്ചയിക്കുന്നു (Fixed Price). ഇതാണ് IPO.
ഉദാഹരണം 2: സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റ് (OLX / Used Car)
വാങ്ങിയ കാർ 2 വർഷം കഴിഞ്ഞ് നിങ്ങൾക്ക് വിൽക്കണം. നിങ്ങൾ അത് OLX വഴി മറ്റൊരാൾക്ക് വിൽക്കുന്നു. ഇവിടെ പണം കൈമാറുന്നത് നിങ്ങളും വാങ്ങുന്നയാളും തമ്മിലാണ്. കമ്പനിക്ക് പണം കിട്ടുന്നില്ല. വില മാർക്കറ്റ് ഡിമാൻഡ് അനുസരിച്ച് മാറും. ഇതാണ് സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റ്.
പ്രൈമറി vs സെക്കൻഡറി: പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ
| സവിശേഷത | പ്രൈമറി മാർക്കറ്റ് (IPO) | സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റ് (Stock Market) |
|---|---|---|
| ഇടപാടുകാർ | കമ്പനിയും നിക്ഷേപകനും | നിക്ഷേപകനും നിക്ഷേപകനും |
| വില (Price) | കമ്പനി മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കുന്നു (Fixed) | ഡിമാൻഡ് അനുസരിച്ച് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു |
| പണം ആർക്ക്? | കമ്പനിക്ക് ലഭിക്കുന്നു (Capital Formation) | ഷെയർ വിൽക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് ലഭിക്കുന്നു |
| തവണകൾ | ഒരു ഷെയർ ഒരു തവണ മാത്രമേ വിൽക്കൂ | എത്ര തവണ വേണമെങ്കിലും കൈമാറാം |
എങ്ങനെ നിക്ഷേപിക്കാം?
പ്രൈമറി മാർക്കറ്റിൽ (IPO):
- ഒരു ഡിമാറ്റ് അക്കൗണ്ട് തുടങ്ങുക.
- നല്ലൊരു IPO വരുമ്പോൾ ബാങ്ക് വഴിയോ UPI ആപ്പുകൾ വഴിയോ അപേക്ഷിക്കുക.
- നറുക്കെടുപ്പിലൂടെ (Allotment) ഷെയർ ലഭിച്ചാൽ അത് നിങ്ങളുടെ ഡിമാറ്റ് അക്കൗണ്ടിൽ വരും.
സെക്കൻഡറി മാർക്കറ്റിൽ:
- ബ്രോക്കർ ആപ്പിൽ (Zerodha, Angel One etc.) ലോഗിൻ ചെയ്യുക.
- കമ്പനിയുടെ പേര് സെർച്ച് ചെയ്യുക (ഉദാ: Reliance, Tata Motors).
- മാർക്കറ്റ് വില നോക്കി വാങ്ങുക (Buy).